Ciekawostki

Gorzów 3D

Czy jesteście ciekawi jak wygląda Gorzów 3D?
Wystarczy wejść na stronę http://ukosne.gorzow.pl, gdzie dostępne są nowe zdjęcia lotnicze z kwietnia 2019 roku: ortofotomapy o pikselu terenowym 5cm oraz zdjęcia ukośne o minimalnym pokryciu poprzecznym i podłużnym 60%. Prawdziwym rarytasem jest model 3D mesh miasta, powstały w oparciu o lotniczy skaning laserowy, w którym chmura punktów ma 20 pkt/m2. 

Internauci mogą skorzystać teraz z funkcji mierzenia powierzchni, parametrów budynków z każdej strony czy przeanalizowania ich zacieniania w zależności od daty i pory dnia. W trybie ortofotomapy jest możliwość analizowania zmian w zakresie roczników 2019, 2012, 2011, 2008. Widać inwestycje i zmieniający się układ przestrzenny miasta.


Projekt dla Gorzowa zrealizowano na podstawie umowy ze Związkiem Powiatów Lubuskich, gdzie miasto Gorzów Wlkp. było partnerem projektu.

 

Węgiel brunatny w Gorzowie

Konin, Bełchatów, Sieniawa, Gubin – kojarzą nam się z węglem brunatnym więc nie większe zdziwienie, że i w naszym powiecie był on wydobywany. Druga połowa XIX wieku to okres pozyskiwania węgla brunatnego w naszym regionie! Północne krańce Gorzowa (nad rz. Srebrną), okolice Lubna, Racławia, Mościc, Stanowice i Witnica to cenne wówczas źródła tego surowca! Węgiel służył jako opał; wykorzystywany był w fabrykach maszyn, tartakach, cegielniach czy gorzelniach. Nie było jednak łatwo … Niska jakość węgla, silne zaburzenie pokładów oraz znaczna obfitość wód podziemnych spowodowały, że ciężko było go miejscami wydobywać, nie mówiąc już o konkurowaniu z węglem z Łużyc czy węglem kamiennym ze Śląska. Niektóre kopalnie działały kilka lat, inne kilkanaście a najdłużej funkcjonującą była ta koło Lubna (1935 r.).

W samym Gorzowie funkcjonowały dwie kopalnie! Pierwsza „Vorwärts” powstała w roku 1850 nad rz. Srebrną, 400 metrów na południe od młyna Friedrichsmühle. Zarządzana była przez spółkę, do której należał m.in. fabrykant Hermann Paucksch. W cztery lata później, na północ od młyna, utworzono drugą kopalnię „Hermanns Hoffnung”, na cześć H. Pauckscha. Eksploatowany węgiel zaopatrywał w opał odlewnię żelaza i fabrykę maszyn, tartak parowy i gorzelnię w Mironicach. W 1872 r. woda wyrządziła nieodwracalne szkody (zalany szyb) i kopalnie przestały funkcjonować.
(za: Encyklopedia Gorzowa J. Zysnarski)

Kopalnia „Vorwärts” zlokalizowana była na wschodnim brzegu rz. Srebrnej. „Pierwszą próbę dokładnego spenetrowania skarbów podjął mosiężnik Ferdynand Keitel. Zatrudnił on zawodowych górników i rozpoczął wiercenia na zboczach doliny Srebrnej, w pobliżu ujścia tego strumienia do Kłodawki. Doskonałe rezultaty tych prac uwieńczone zostały założeniem kopalni „Vorwärts” (Naprzód), którą zlokalizowano 400 m na południe od napędzanej wodami Srebrnej papierni Pluta (Friedrichsmühle), na zboczach wzniesienia zwieńczonego dziś czerwoną bryłą zabudowań Wojewódzkiego Szpitala Zespolonego.” (za: Ziemia Gorzowska, nr 48, z 2.12.1993r., s.15)

„Początkowo próbowano eksploatować węgiel za pomocą sztolni drążonej w zboczu doliny, dzięki czemu natrafiono na trzy pokłady węgla o łącznej miąższości prawie 6 metrów. Chodnik okazał się jednak za długi dlatego został porzucony, a na wierzchołki płaskowyżu założono szyb zaopatrzony w haki drabinowe. Węgiel wyciągano na powierzchnię za pomocą powrozów w koszach (…).” (za: Ziemia Gorzowska, nr 48, z 2.12.1993r., s.15)

Profil hydrogeologiczny wskazuje na pokłady węgla brunatnego zlokalizowane w okolicach szpitala wojewódzkiego w Gorzowie. To kolejny dowód na istnienie w tej okolicy kopalni. Węgiel znajduje się na głębokości 50 m p.p.m. (poniżej poziomu morza) a biorąc pod uwagę wartość względną – 100 m p.p.t. (pod poziomem terenu).

 

Wodospad w Gorzowie

Park im. Henryka Siemiradzkiego to jeden z najstarszych i największych parków w mieście. Powstał w XIX wieku na wzniesieniach, które są efektem rzeźbotwórczej działalności lodowca. Różnica wysokości względnej między wzniesieniami to ponad 30 metrów. Na północy park przechodzi w tzw. Park Zacisze (bliżej Alei Ks. Andrzejewskiego).

Wodospad który niegdyś wzbogacał ten teren znajdował się przy obecnym amfiteatrze. Ujęty w wodoszczelne skałki sztuczny był jednym z dwóch (obok fontanny) urządzeń hydrotechnicznych wykonanych przez wodociągi miejskie. Urządzenia połączone były z wieżą ciśnień. Wodospad spływał z wysokości ok. 60 m n.p.m. by ponad 20 metrów niżej wpaść do utworzonego wówczas stawu „złotych rybek”.

 

Żubry w okolicach Gorzowa

Ostatnio głośno jest o żubrach, które zawędrowały w okolice Gorzowa. Jeden chadzał na południe od Gorzowa, widywany był na Zakanalu i w okolicznych wioskach. Drugi rezyduje na wschód od Gorzowa, w okolicach Janczewa, Santoka i dalej. To nie wszystko! Od grudnia 2016 r. obserwuje się w okolicach Dobiegniewa – Drezdenka całe stado żubrów (10 osobników). Skąd się wzięły? Przywędrowały do nas z woj. zachodniopomorskiego, gdzie reintrodukowano populację żubra. Żyje tam obecnie ponad 200 osobników. Podzielcie się jeśli spotkacie żubra na swojej drodze.

Krótka historia tych pięknych i majestatycznych zwierząt.

Żubry na ziemiach polskich żyły od zawsze. Jednak tuż po I wojnie światowej w stanie dzikim całkowicie wyginęły. W 1929 r. sprowadzono osobniki, które umieszczono w specjalnej 22 hektarowej zagrodzie hodowlanej w Puszczy Białowieskiej. Wywieziono je później do innych rezerwatów i ogrodów zoologicznych. W 1939 r. Polska posiadała 37 sztuk (16 w Pszczynie, 16 w Białowieży, 3 w Niepołomicach, 1 w Zoo w Warszawie i 1 w Smardzewicach). W tym samym roku na świecie żyło 115 osobników tego gatunku. Po II wojnie światowej ocalały 44 sztuki z białowieskiego rezerwatu, w Europie – 103. Polska stała się odtąd światowym liderem w restytucji żubra. (za: http://www.zubry.com) W 1980 r. wypuszczono żubry na wolność w okolicach Wałcza, dając początek obecnemu stadu zachodniopomorskiemu.

Obecnie liczba żubrów w kraju to 1698 sztuk, co stanowi 25,8% światowej populacji. Na drugim miejscu plasuje się Białoruś z 1615 osobnikami. Na świecie populacja żubra liczy sobie 6573. To niemal sześćdziesięciokrotnie więcej niż 80 lat temu. W Polsce wolne stada występują w puszczach: Białowieskiej, Knyszyńskiej i Boreckiej oraz w Bieszczadach i woj. zachodniopomorskim. Hodowle zamknięte są w miejscowościach: Pszczyna (50 sztuk), Białowieża (39), Niepołomice (26), Muczne (16), Gdańsk (12), Gołuchów (12), Bałtów (9), Jabłonowo (9), Międzyzdroje (8), Sycowice (8), Pszczyna Park (7), Kiermusy (7), Smardzewice (6), Warszawa (5), Wrocław (5), Strzelinko (4), Ustroń (4), Karolew (4), Bydgoszcz (3), Człuchów (3), Białystok (2), Poznań (2), Toruń (1), Łódź (1).

 

Landsb(p)erkg czy Landsberg?

Nieznana szerzej mapa z pierwszej poł. XVII w. (ok. 1630 r.) z naszym miastem w roli głównej! Jego nazwa jest tu nie do zapisania współczesnym alfabetem. Twórcy mapy mieli wątpliwości odnośnie do 2 liter: „b” lub „p” w środku nazwy miasta oraz „g” lub „k” na jej końcu. Na północ od Gorzowa ciekawe miejsce: klasztor „Huimelstedt”. To dobrze znany klasztor cysterski w Himmelstedt („Podniebie”), dzisiejszych Mironicach.