Odra w województwie lubuskim

Odra wpływa w granice woj. lubuskiego we wsi Drogomil (gm. Bytom Odrzański) na 412 km swojego biegu. Wypływa z woj. lubuskiego w Kostrzynie nad Odrą na 617 km swojego biegu. Odra przemierza zatem ok. 205 km w woj. lubuskim. Po drodze przepływa przez szereg miejscowości, z których większymi są: Bytom Odrzański, Nowa Sól, Zielona Góra (os. Krępa), Krosno Odrzańskie, Słubice i Kostrzyn nad Odrą. Całe woj. lubuskie jest dorzeczem Odry – wszystkie rzeki płynące przez obszar Lubuskiego wpadają do Odry lub jej dopływów. Głównymi dopływami Odry na terenie woj. lubuskiego są: Warta (uchodzi do Odry w Kostrzynie nad Odrą), Nysa Łużycka (uchodzi do Odry na płn od wsi Kosarzyn) i Bóbr (uchodzi do Odry w okolicach Krosna Odrzańskiego).

Tereny pokazane na mapie nazywane są Środkowym Nadodrzem – w woj. lubuskim bowiem Odra ma swój bieg środkowy. W woj. lubuskim położony jest mezoregion fizycznogeograficzny – Dolina Środkowej Odry. Obszar ten stanowi zachodnią część Pradoliny Warciańsko-Odrzańskiej. Od północy graniczy z Lubuskim Przełomem Odry, Równiną Torzymską i Pojezierzem Łagowskim, od wschodu z Kotliną Kargowską a od południa z Wysoczyzną Czerwieńską, Doliną Dolnego Bobru i Wzniesieniami Gubińskimi.

Bytom Odrzański – (4,5 tys. mieszkańców) miasto w powiecie nowosolskim. Siedziba gminy miejsko-wiejskiej.

Odra wpływa do Bytomia Odrzańskiego na 416 km swojego biegu.

Prawa miejskie miasto uzyskało w poł. XIII w. Bytom Odrzański wzmiankowany po raz pierwszy w 1005 roku. Wymienia go w swoich kronikach Gall Anonim:  „Chciał [cesarz Henryk V w 1109 r.] ze sprawionymi szykami wyminąć gród Bytom, jako niemożliwy do zdobycia ze względu na obwarowania i naturalne położenie wśród opływających go wód i oblegających moczar i bagien”. Aż do 1504 r. Bytom należał do Piastów śląskich. Od 1331 r. znalazł się pod zwierzchnictwem Czech. W 1469 r. miasto przeszło w ręce prywatnych właścicieli.  Od 1742 r. należało do Prus.  13 lutego 1945 r. miasto zostało zajęte przez wojska sowieckie.

Jak wskazuje sama nazwa Bytom Odrzański mocno związany jest z Odrą. Miasto leży na lewym jej brzegu w obrębie Pradoliny Barucko-Głogowskiej. Historycznie należy do Dolnego Śląska. W 2012 r. otwarto tu turystyczny port, który oferuje 10 miejsc do cumowania jachtów i łodzi przy pomoście pływającym, pirs dla statków żeglugi pasażerskiej, miejsce poboru wody dla jednostek pływających, pompowy punkt do opróżniania zbiorników ściekowych (wyposażony w bezobsługową, zautomatyzowaną stację do naliczania ilości pobranych jednostek użytkowych), punkt poboru prądu dla jednostek pływających, slip – wyciąg stoczniowy, dzięki któremu można wodować łódź na przyległej, nieczynnej już przystani promowej.

Ważniejsze zabytki:

gotycki kościół katolicki p.w. św. Hieronima, gotycki z XIV w., przebudowany w XVIII w.

kościół ewangelicki z XVIII w.

ratusz późnorenesansowy z XVII w.

Nowa Sól – (40 tys. mieszkańców). Siedziba powiatu.

Odra wpływa do Nowej Soli na 430 km swojego biegu.

Prawa miejskie miasto uzyskało w 1743 r. Nowa Sól od początku istnienia związana była z oczyszczaniem soli, stąd jej nazwa. Na początku XX w. uruchomiono tu dużą stocznię rzeczną oraz port przeładunkowy. 14 lutego 1945 r. miasto zostało zajęte przez wojska sowieckie.

Nowa Sól jest położona na lewym brzegu Odry na obszarze zachodniej części Wzgórz Dalkowskich, w obrębie Pradoliny Barucko-Głogowskiej. Historycznie leży na skraju Dolnego Śląska. Ciekawostką turystyczną Nowej Soli jest jedyny w Polsce, unikatowy w Europie czynny most podnoszony nad kanałem portowym z 1927 r. W Nowej Soli działa przystań dla statków pasażerskich do 100 m. Jest tu też marina z 40 miejscami cumowniczymi dla małych jednostek, slip, dźwig 1-tonowy, punkty poboru prądu i wody. Funkcjonuje również przystań kajakowa z 14 miejscami noclegowymi.

Ważniejsze zabytki:

kościół katolicki pw św. Michała Archanioła z 1596 r.,

zbór braci czeskich (obecnie szkoła) z 1747 r.

most podnoszony nad kanałem portowym z 1927 r.

Zielona Góra – (140 tys. mieszkańców) samorządowa stolica województwa lubuskiego, miasto na prawach powiatu siedziba marszałka, Urzędu Marszałkowskiego Województwa Lubuskiego, zarządu województwa lubuskiego i Sejmiku Województwa Lubuskiego oraz jednostek im podporządkowanych a także starosty powiatu zielonogórskiego. Stolica diecezji zielonogórsko-gorzowskiej. Razem z Sulechowem i Nową Solą tworzy tzw. Lubuskie Trójmiasto.

Odra wpływa w granice Zielonej Góry na 474 km swojego biegu.

Zielona Góra założona została przez przybyszów z Flandrii i Niemiec. Nazwali miasto tak, jak nazywała się istniejąca już wcześniej polska wieś: Zielona Góra. Miejsce leżało wtedy nad rzeczką Złota Łącza. Prawa miejskie Zielona Góra otrzymała ok. 1323 r. Historycznie miasto leży na Dolnym Śląsku, przez całą średniowieczną i nowożytną historię związane było z Księstwem Głogowskim, należącym do Dolnego Śląska. Ciekawostką jest fakt, że Zielona Góra – obecnie jedna z dwóch stolic Lubuskiego – nigdy nie wchodziła w skład historycznej krainy Ziemi Lubuskiej ze stolicą w Lubuszu (obecnie w Niemczech). W XIV w. Zielona Góra przeszła pod panowanie czeskie, choć polscy Piastowie władali Księstwem Głogowskim jeszcze u końca XV w. W XVI-XVII w. Zielona Góra była istotnym ośrodkiem kalwińskim. Do końca II wojny światowej miasto należało do rejencji legnickiej, która wchodziła w skład pruskiej prowincji Śląsk ze stolicą we Wrocławiu. W połowie XIX w. zaczęli do Zielonej Góry napływać polscy robotnicy i rzemieślnicy. W 1898 r. utworzyli oni Towarzystwo Polskich Rzemieślników w Zielonej Górze. Podczas II wojny światowej znajdowała się tu filia niemieckiego obozu koncentracyjnego Groß-Rosen. 14 lutego 1945 r. miasto zostało zajęte przez wojska sowieckie. Niezniszczone w czasie wojny, weszło w 1945 r. w skład województwa poznańskiego. W 1950 r. Zielona Góra została stolicą nowoutworzonego województwa zielonogórskiego. Po wojnie miasto stało się istotnym ośrodkiem kulturalnym, turystycznym, uniwersyteckim i przemysłowym. Założona w 1960 r. Wyższa Szkoła Inżynierska, przemianowana później na Politechnikę Zielonogórską wraz z powstałą w 1971 r. Wyższą Szkołą Pedagogiczną utworzyły w 2001 r. Uniwersytet Zielonogórski. W 1999 miasto stało się siedzibą władz samorządowych utworzonego wówczas województwa lubuskiego.

Zielona Góra leży na zboczu doliny Odry w miejscu, gdzie rzeka przecina pasmo wzgórz znane jako Wał Zielonogórski. Te morenowe, glacitektoniczne wzgórza rozciągają się wokół miasta na terenie ok. 240 km². Miasto znajduje się na terenie podprowincji Pojezierza Południowobałtyckiego. Od północnego zachodu Zielona Góra graniczy z Niecką Płotowską, a od północnego wschodu z Niecką Chynowską.

Zielona Góra leży na kilku wzgórzach:

Jagodowe Wzgórze – 210 m n.p.m. – najwyższe wzniesienie w granicach Zielonej Góry.

Wzgórze Braniborskie – 202 m n.p.m. – jedno z najwyższych wzniesień w mieście. Na szczycie w 1860 r. wzniesiono tu wieżę widokową, obecnie mieszczącą uniwersyteckie obserwatorium astronomiczne.

Wzgórze Schillera – 195,5 m n.p.m. Na południowym stoku znajdowała się duża winnica.

Hirschberg – 175,5 m n.p.m.

Wzgórze Maślane – 175 m n.p.m. – z punktem widokowym.

Góra Ceglana – położona blisko starej zabudowy miejskiej, na jej szczycie znajduje się Palmiarnia.

Hohnberg.

Wzgórza Piastowskie – położone w południowo-zachodniej części miasta, nazwane na cześć księcia głogowsko-żagańskiego Henryka VIII – jedynego używającego tytułu „księcia Zielonej Góry”. Składają się na nie cztery wzgórza:

Blucherberg – 201 m n.p.m.

Koscheberg – 195 m n.p.m. stromo opadające w kierunku południowym.

Augusthöhe

Piastenhöhe

Na terenie miasta znajduje się Ogród Botaniczny, Palmiarnia mieszcząca kolekcję ok. 200 roślin egzotycznych oraz Mini ZOO. Na północnych krańcach Zielonej Góry znajduje się Las Nadodrzański, teren rekreacyjny, atrakcyjny przyrodniczo las, chroniony jako obszar Natura 2000. 50% powierzchni miasta stanowią lasy. W Zielonej Górze liczne są parki i miejsca zielone, takie jak:

Park Piastowski – jeden z największych parków w Zielonej Górze; występują w nim liczne pomniki przyrody.

Park Świętej Trójcy – teren byłego cmentarza niemieckiego; znajduje się w centrum miasta.

Park Tysiąclecia – teren byłego cmentarza Zielonokrzyżowego.

Park Winny – położony na wzgórzu park z rosnącą w nim winną latoroślą; na jego terenie znajduje się wiele pomników oraz Palmiarnia – jeden z symboli miasta.

Park Sowińskiego – położony w centrum Zielonej Góry.

Park Dunikowskiego – leśny park z urozmaiconą rzeźbą terenu.

Park Gierymskich – park leśny.

Park Poetów – przedwojenny park.

Park Braniborski – park leśny, w którym występuje kilkadziesiąt wiekowych dębów,  buków oraz ok. 100 gatunków ptaków m.in. dzięcioły zielonosiwe i czarne, objęte szczególną ochroną.

Ogród Botaniczny Uniwersytetu Zielonogórskiego o pow. 2 ha.

Park Kolei Szprotawskiej – leży na skraju Parku Piastowskiego. Na terenie parku w zabytkowym dworcu mieści się Muzeum Lokalne Kolei Szprotawskiej oraz skansen kolejowy. Część Parku stanowi teren wpisany do rejestru zabytków województwa lubuskiego ze względu na znaczące walory krajobrazowe (miejski krajobraz industrialny).

Zielona Góra słynie z bogatych tradycji winiarskich. Jedną z atrakcji turystycznych miasta jest kult Bachusa, rzymskiego boga wina i rozpusty. W mieście znajduje się ok. 50 jego małych posążków zwanych bachusikami, które wśród turystów mają promować tradycje winiarskie Zielonej Góry.

W Zielonej Górze znajdują się liczne piesze szlaki turystyczne:

szlak zielony Mała Pętla Zielonogórska – dł. 28 km.

szlak niebieski Duża Pętla Zielonogórska (Szlak „Rezerwatów Przyrody”) – dł. 72 km.

szlak czerwony – dł. 45 km.

szlak żółty – dł. 4 km.

szlak czarny – dł. kilkadziesiąt km.

szlak żółty – dł. 50 km.

Są tu również dwa szlaki rowerowe: Szlak Wału Zielonogórskiego oraz Szlak Południowy.

Zielona Góra jest miastem zabytkowym, pozostała tutaj cała przedwojenna zabudowa miejska. Szczególne walory posiada Stare Miasto oraz przedwojenne wille wzdłuż alei Niepodległości, reprezentacyjnego traktu miejskiego. Znajdują się tu liczne budynki o unikalnej architekturze – dzieła berlińskich architektów, jak np. teatr. Na szczególną uwagę zasługują:

konkatedra – kościół pod wezwaniem św. Jadwigi Śląskiej, datowany na drugą połowę XIII wieku, najstarszy zabytek w mieście;

fragmenty murów obronnych, z XIV wieku

wieża Łazienna z XV wieku, jest pozostałością po średniowiecznym systemie obwarowań miejskich;

kaplica pw. Narodzenia Najświętszej Marii Panny zwany kaplicą na Winnicy, zbudowana w pierwszej połowie XIV wieku w dowód wdzięczności przez ocalałych Zielonej Góry od panującej w 1314 r. zarazy;

ratusz z XVI wieku;

kościół pod wezwaniem MB Częstochowskiej, szachulcowy,

kapliczka na Osiedlu Pomorskim z 1780 r.;

cmentarz żydowski z 1814 r.;

zbudowany w latach 1743–1777;

kościół pod wezwaniem Najświętszego Zbawiciela, zbudowany w latach 1915–1917. Z racji znakomitej akustyki w świątyni odbywają się koncerty.

Krosno Odrzańskie – (11,5 tys. mieszkańców). Siedziba powiatu. 

Odra wpływa do Krosna Odrzańskiego na 512 km swojego biegu.

Prawa miejskie miasto uzyskało przed 1238 r. Jednak wzmiankowane jest już w starożytności na mapach Ptolemeusza w II w.

Pierwsze wzmianki średniowieczne o Krośnie Odrzańskim jako o miejscu walk Bolesława Chrobrego z cesarzem Henrykiem II znajdujemy już w 1005 r. w kronice biskupa Thietmara. Do 1482 r. miasto leżało w granicach księstwa głogowskiego. Później władanie nad nim przejęła Brandenburgia. Krosno Odrzańskie zostało mocno zniszczone w czasie wojny 30-letniej i III wojny śląskiej. Pomimo germanizacji tych ziem, ludność polskojęzyczna mieszkała tu jeszcze w XVII w. W XIX w. miasto rozwinęło się dzięki nowym zakładom przemysłowym i budowie linii kolejowych. Krosno Odrzańskie zostało zdobyte przez wojska sowieckie 15 lutego 1945 r. po kilku dniach zaciętych walk. W ich wyniku uległo zniszczeniu ok. 65% zabudowy miejskiej. W latach 1945-1948 miasto nosiło nazwę „Krosno nad Odrą”. Przez dwa miejskie mosty nad Odrą przebiega droga krajowa nr 29.

Na południe od Krosna Odrzańskiego rozpościera się łańcuch średniowiecznych budowli ziemnych o znaczeniu graniczno-obronnym – tzw. Wały Śląskie, określane również jako Wały Chrobrego. Ciągną się one od Krosna Odrzańskiego w kierunku południowo-wschodnim na długości aż 7,5 km. Budowla ta jest uznawana za najdłuższy zabytek archeologiczny w Europie środkowej. Przez Krosno Odrzańskie przepływa głównym nurtem Odra, lecz od wieków miasto leży w widłach Odry właściwej oraz Starej Odry, łączącej się z główną rzeką z kierunku południowego. W Krośnie Odrzańskim znajduje się port dla łodzi turystycznych bez stałej obsługi.

13 km przed Krosnem Odrzańskim znajdują się płd-wsch krańce Gryżyńskiego Parku Krajobrazowego – jednego z najmniejszych parków krajobrazowych w Polsce, o pow. 3065 ha. Park położony jest w całości w województwie lubuskim na terenie czterech gmin: Bytnica, Krosno Odrzańskie, Skąpe, Czerwieńsk. Park został ustanowiony 15 kwietnia 1996 r. i ma na celu ochronę i zachowanie walorów krajobrazowych i przyrodniczych rynny polodowcowej oraz znajdujących się w niej stawów, jezior i doliny Gryżyńskiego Potoku (Gryżynki). 86,6% powierzchni Parku zajmują lasy. Atrakcyjność tego obszaru wynika przede wszystkim ze zróżnicowanej rzeźby terenu, dużego nachylenia zboczy rynny, licznych jezior polodowcowych, stawów, prawie 100 źródeł zboczowych, 17 torfowisk i pstrągowego potoku Gryżynka. Teren pokrywa bardzo zróżnicowana szata roślinna oraz występuje tu wiele interesujących gatunków zwierząt. Park chroni krajobraz polodowcowy rynny potoku Gryżynki o długości około 15 km, wały ozowe i obszary wytopiskowe. Najciekawsza część parku znajduje się pomiędzy wsiami Gryżyna i Grabin. Powierzchnia parku jest w większości lesista, wśród której znajdują się liczne strome wąwozy. Osadnictwo ludzkie jest tu bardzo rzadkie. Występuje tu około 150 gatunków ptaków oraz 10 stanowisk bobrów. Jedną z największych atrakcji parku jest jezioro Kałek.

15 km za Krosnem Odrzańskim znajduje się wschodnia granica Krzesińskiego Parku Krajobrazowego. Park ten utworzono w 1998 r. Rozpościera się na powierzchni 8546 ha i położony jest w calości województwie lubuskim, w dorzeczu Odry, na terenie trzech gmin: Cybinka, Gubin, Maszewo, przy ujściu rzeki Nysy Łużyckiej do Odry. Na terenie parku znajdują się miejsca lęgowe licznych gatunków ptaków, specyficzna flora i roślinność wodno-błotna. We wsi Kłopot znajduje się jedno z większych w Polsce stanowisk bociana białego. Park obejmuje suchy polder zalewowy Krzesin – Bytomiec (powierzchnia około 1600 ha), a także jezioro polodowcowe Krzesińskie, położone w południowej części parku.

Ważniejsze zabytki:

ruiny zamku piastowskiego z pocz. XIII wieku, zbudowanego przez Henryka I Brodatego i miejsce jego śmierci w 1238 r., miejsce schronienia jego żony Jadwigi i synowej Anny podczas najazdu tatarskiego w 1241 r.; w odbudowanej części bramnej mieści się muzeum regionalne i punkt informacji turystycznej, ul. Szkolna 1

fragment murów obronnych z XIV wieku, z prostokątną czatownią;

kościół pod wezwaniem św. Jadwigi Śląskiej z XV wieku;

budynek poklasztorny z XVIII wieku;

kościół filialny pod wezwaniem św. Andrzeja Apostoła, neogotycki z 1887 roku;

przyziemie spichrza zamkowego, z lat 1642-1650.

Słubice – (17 tys. mieszkańców). Siedziba powiatu.

Odra wpływa do Słubic na 581 km swojego biegu.

Prawa miejskie miasto uzyskało w 1253 r. jako tworzące jeden organizm miejski z obecnym Frankfurtem nad Odrą. Od tego czasu do 1945 roku prawobrzeże stanowiło część Frankfurtu nad Odrą pod nazwą Dammvorstadt. W Słubicach mieści się najstarszy nadal istniejący cmentarz żydowski w Europie Środkowo-Wschodniej, pochodzący z przełomu XIII i XIV w. Słubice należały do państwa Piastów jeszcze w XIII w. Od tego czasu do końca I wojny światowej miasto należało do dynastii Hohenzollernów, wyłączając 40-letni epizod przynależności do Królestwa Czech w XIV w. Już w XVIII w. powstały tu pierwsze zakłady przemysłowe. W 1898 r. uruchomiono tu sieć tramwajową. W 1945 r. Frankfurt nad Odrą został ogłoszony twierdzą „Festung Frankfurt (Oder)”, lecz teren Słubic nie uległ wojennym zniszczeniom. Miasto zostało zdobyte przez wojska sowieckie 20 kwietnia 1945 r. Od tamtego roku Słubice funkcjonują jako samodzielne miasto pod administracją polską.

Słubice położone są terenie Ziemi Lubuskiej między Pradoliną Warszawsko-Berlińską a Pradoliną Toruńsko-Eberswaldzką, na Pojezierzu Lubuskim i w dolinie Odry Środkowej. W Słubicach znajduje się port rzeczny, który jest jednym z najważniejszych portów na Odrze i kontroluje odcinek Odry od ujścia Nysy Łużyckiej do ujścia Warty w Kostrzynie nad Odrą. Do słubickiego portu przypływają także rzeczne statki wycieczkowe.

Ważniejsze zabytki:

cmentarz żydowski z XIII/XIV w.

kościół NMP Królowej Polski z 1775 r.;

liczne kamienice z XVIII wieku;

budynek „Czerwonego Folwarku” z XVIII w.;

Szkoła Podstawowa nr 1 z 1893 r.;

pałacyk przy ul. Mickiewicza 3z ok. 1900 r.;

„Ratusz” z końca XVIII w. przy ul. Seelowskiej;

budynek Katolickiego Centrum Studenckiego z 1912-1913

Kostrzyn nad Odrą – (18 tys. mieszkańców) miasto będące jednocześnie gminą miejską, w powiecie gorzowskim.

Odra wpływa do Kostrzyna na 615 km swojego biegu.

Prawa miejskie miasto uzyskało ok. 1300 r. Do poł. XIII w. Kostrzyn należał do państwa polskiego. Od 1261 r. do końca II wojny światowej w państwach niemieckich, z krótkimi epizodami szwedzkimi. W poł. XVI w. margrabia Jan Hohenzollern przeniósł swoją rezydencję do Kostrzyna i zbudował tu potężny zamek i twierdzę. 1536 miasto zostało stolicą Nowej Marchii. Częste powodzie były przyczyną budowy w k. XVIII w. kanału Fryderyka Wilhelma. Odtąd Warta uchodzi do Odry na północ od twierdzy. W XIX w. następuje dynamiczny rozwój Kostrzyna. Powstały wtedy pierwsze fabryki, w 1903 uruchomiono linię tramwajową. W 1939 r. miasto liczyło ponad 30 tys. mieszkańców. W 1945 r. władze III Rzeszy zamieniły miasto, będące kluczem do Berlina, w twierdzę. Ciężki walki trwały aż 2 miesiące. Armia sowiecka zniszczyła Kostrzyn całkowicie. Prawie 100% substancji miejskiej przestało istnieć. Kostrzyn nad Odrą, nazywany czasem „polską Hiroszimą”, jest najbardziej zniszczonym wojną miastem na terenie dzisiejszej Polski. Po 1946 r. rozpoczęto budowę miasta Kostrzyn od nowa. W 1954 r. wybudowano tu „Celulozę”, największą w Polsce fabrykę papieru i celulozy. Ponowny rozkwit miasta nastąpił w latach 90. XX w. Do 2003 r. miasto nosiło nazwę „Kostrzyn”.

Miasto leży w dorzeczu Odry, która przyjmuje tutaj swój największy prawobrzeżny dopływ – Wartę. Obie rzeki charakteryzuje śnieżno-deszczowy ustrój zasilania. Odra to ciek rzeczny I rzędu. Na terenie Kostrzyna płynie ona w obrębie Kotliny Freienwaldzkiej. Dolina Odry łączy się tutaj z doliną Warty. Szerokość obszaru zalewowego po polskiej stronie waha się od 1 do 3 km. Na całej długości tego odcinka rzeki znajdują się ostrogi i umocnienia brzegowe. Na odcinku tym zachowane są liczne i duże powierzchniowo starorzecza, zarówno łączące się z nurtem rzeki, jak i od niego całkowicie odcięte. Szczególnie dużo starorzeczy jest między Słońskiem a Kostrzynem. Warta ze swymi dopływami stanowi zlewnię II rzędu i wchodzi w skład zlewni Odry. Zbieg wielu cieków wodnych – Stara Warta, Witna, Postomia, Lisia, które są ciekami IV rzędu – w okolicach Kostrzyna związany jest m.in. z ukształtowaniem powierzchni tego terenu, ściślej: z nachylenie terenu w kierunku doliny Odry. Wody Warty w wyniku wylewów osadzają na okolicznych terenach namuły, przyczyniając się do tworzenia mad i gleb mułowo-torfowych. Wody powierzchniowe w okolicach Kostrzyna wzbogacone są obszarami moczarowato-bagiennymi położonymi na południe i częściowo na zachód od miasta.

Na tym terenie mieści się Park Narodowy „Ujście Warty”, jedyny park narodowy znajdujący się w całości w województwie lubuskim. Jest to najmłodszy polski park narodowy, utworzony 1 lipca 2001 r. w wyniku połączenia rezerwatu Słońsk oraz części Parku Krajobrazowego „Ujście Warty”. Powierzchnia parku wynosi 8074 ha, z czego na terenie samego Kostrzyna nad Odrą znajduje się 56,66 ha, co stanowi 1,23% powierzchni miasta. Park obejmuje rozlewiska u ujścia Warty do Odry, wytwarzane w dużej mierze przez rzekę Postomię. Park znajduje się na terenie trzech gmin: Kostrzyn nad Odrą, Słońsk i Witnica. Symbolem Parku Narodowego „Ujście Warty” jest gęś zbożowa.Park został założony dla ochrony unikatowych terenów podmokłych, rozległych łąk i pastwisk, będących jedną z najważniejszych w Polsce ostoją ptaków wodnych i błotnych. Na terenie parku stwierdzono obecność aż 245 gatunków ptaków, w tym 174 lęgowych. 26 z nich należy do gatunków ginących w skali światowej, m.in. wodniczka, derkacz, rycyk, żuraw, bąk, bączek, rybitwa czarna. Znajduje się tu największe w Polsce zimowisko arktycznego gatunku łabędzia krzykliwego oraz ok. 30 bielików. W pobliżu Kostrzyna, przy drodze krajowej nr 22 mieszczą się punkty widokowe dla obserwatorów.

Kostrzyn nad Odrą leży też na terenie Parku Krajobrazowego „Ujście Warty”, który został utworzony 18 grudnia 1996 r. w celu zachowania walorów przyrodniczo-krajobrazowych, jakie stanowi bioróżnorodność doliny Warty wraz z otaczającymi je krawędziami wysoczyzn. Powierzchnia powyższych terenów chronionej przyrody w obrębie miasta Kostrzyn nad Odrą wynosi aż 929,06 ha, co stanowi 20,12% powierzchni miasta. Park leży głównie na obszarze doliny dolnej Warty, w województwie lubuskim. Niewielka część parku w rejonie wsi Kaleńsko i Porzecze (gm. Boleszkowice) leży w dolinie dolnej Odry na północ od ujścia Warty, w województwie zachodniopomorskim. W Parku znajduje się szereg cennych zbiorowisk roślinnych, charakterystycznych dla ekosystemów dolin rzecznych. W krajobrazie dominują rozległe i podmokłe łąki i pastwiska. W zbiorowiskach roślinności bagiennej przeważają turzycowiska. Znajduje się tu również cenny drzewostan dębowy na siedlisku łęgowym, choć lasy zajmują zaledwie 6% powierzchni parku. Teren stanowi miejsce odpoczynku i żerowania, a także rozmnażania rzadkich i zagrożonych zwierząt takich jak: bóbr europejski, nurogęś, gągoł, bielik, czapla siwa, bocian biały, kuna leśna. Występują tu też liczne ptaki wodno-błotne. Rozległe równiny są żerowiskiem ptaków drapieżnych. Na terenie Parku Krajobrazowego „Ujście Warty” znajdują się trzy rezerwaty przyrody: Lemierzyce – rezerwat leśny (3,32 ha), Dolina Postomii – rezerwat leśny (68,65 ha), Pamięcin – rezerwat stepowy (11,80 ha)

Obszar, na którym leży Kostrzyn jest dość zróżnicowany hipsometrycznie. Najwyższe wzniesienie znajduje się w północnej części miasta. Teren opada w kierunku Odry i Warty. Od południa Kostrzyn otacza Pradolina Toruńsko-Eberswaldzka. Obszar Kostrzyna ma charakter erozyjno-akumulacyjny z rozbudowanymi układami stopni terasowych. Kostrzyn położony jest na terasach: wysokiej, średniej – „wydmowej” – rzeki Warty, natomiast od południa otacza go terasa zalewowa denna.

Ważniejsze zabytki:

ruiny Kościoła Mariackiego z 1396 roku;

fortyfikacje Twierdzy Kostrzyn, ziemno-murowane z XVI w.;

ruiny zamku z połowy XVI w.;

kaplica pw. Najświętszego Serca Pana Jezusa z przełomu XIX/XX w.;

dwa spichrze zbożowe z około 1930 r.

cmentarz żydowski

Brama Berlińska

dworzec kolejowy, dwupoziomowy, z XIX w.

wieża ciśnień z 1903 r.

 

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *